Waterschappen in vogelvlucht 

Waterschappen in Nederland zorgen voor droge voeten, voldoende water en schoon water:

- droge voeten, bescherming tegen overstromingen en hoog water. 25% van Nederland ligt onder zeeniveau, 59% van Nederland zou zonder waterbeheer onder water komen te staan Als er teveel water is/aankomt wordt het water afgevoerd of geparkeerd in waterbergingen. De afgelopen jaren zijn er veel waterbergingen aangelegd. 
- voldoende water. De tegenhanger van teveel water is droogte, vooral voor landbouw en natuur is een goed waterpeil belangrijk. Bij droogte wordt water vastgehouden en ingelaten (bijv vanuit het IJsselmeer) en worden maatregelen getroffen om het waterverbruik te verminderen.
- bij schoon water, gaat het om oppervlaktewater, het water in sloten, plassen en meren. Het water uit het riool komt bij de afvalwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap terecht. Hier wordt het gezuiverd en het schone water wordt daarna geloosd op het oppervlakte water. Dit is essentieel voor de gezondheid van mens en dier en wederom voor natuur en landbouw.

waterschapsverkiezingen - sdg's.jpg

Klimaatadaptatie is een belangrijk thema voor waterschappen. Extreme droogte en forse regenbuien komen vaker voor en daar wordt het systeem op aangepast. Internationaal dragen de waterschappen met kennisoverdracht aan lokale waterautoriteiten bij aan het realiseren van Sustainable Development Goals (SDG’s) (plaatje sdg’s).

Wat het waterschap niet doet, is zorgen voor drinkwater. De productie en distributie van drinkwater wordt verzorgd door het drinkwaterbedrijf.

Er zijn 21 waterschappen in Nederland. (zie plaatje waterschappen hier naast).
Er werken zo’n 12.000 mensen bij waterschappen, zoals projectleiders, beleidsadviseurs, crisismanagers, hydrologen.
Waterschappen innen hun eigen belasting en financieren volledig hun werk. De belastingheffing kent de categorieën: bewoners, eigenaren van gebouwen, eigenaren van grond en natuurbeheerders.

Elk waterschap heeft een gekozen algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Beide besturen worden voorgezeten door een dijkgraaf of watergraaf.
Het algemeen bestuur van een waterschap is vergelijkbaar met een gemeenteraad. Dit algemeen bestuur stelt het beleid van het waterschap vast en controleert of het dagelijks bestuur dat beleid goed uitvoert. Het algemeen bestuur bestaat uit 18 tot 30 leden.
Een (kleiner) deel van het algemeen bestuur is voor vertegenwoordigers van bedrijven, boeren en natuurbelangen. Dit heten geborgde zetels, deze worden niet gekozen via verkiezingen. De zetels voor 'ingezetenen' (bewoners) worden gekozen bij verkiezingen.

Aan deze verkiezing doen veel landelijke politieke partijen mee, maar ook specifieke waterschapspartijen zoals WaterNatuurlijk (D66 en GroenLinks werken met deze partij samen) en Algemene Waterschaps Partij (AWP).

Het waterbeheer in Nederland
De geschiedenis van Nederland kenmerkt zich door een eeuwenlange strijd om, met en tegen het water. Een groot deel van ons land is aan water onttrokken en bevindt zich onder de zeespiegel en nog een groot deel kan niet leven zonder de bescherming van duinen en dijken.

Waterschappen zijn ontstaan doordat landgebuikers, veelal boeren samen moesten uitmaken hoe die verdediging tegen dat water moest worden georganiseerd en hoe het beschikbare water op een goede manier kon worden verdeeld. Die democratie dateert al vanaf de Middeleeuwen

Het is wel een functionele democratie, dat wel zeggen dat het dus draait om goed beheer van water, waarvoor de waterschappen dus direct geld ophalen bij burgers, huiseigenaren, bedrijven, landbouw en natuur. Zaken als vervoer, gezondheidszorg en scholen komen niet op het bordje van waterschapsbestuurders. Het draait bij waterschappen om de inrichting van goed waterbeheer, oftewel niet te nat en niet te droog en van goede kwaliteit en het zuiveren van het water dat is gebruikt oftewel afvalwater. Waterschappen zijn ook niet verantwoordelijk voor de grote rivieren en kanalen, dat ligt bij Rijkswaterstaat en niet voor drinkwater, daarvoor zijn waterleidingbedrijven aan de bak.

Traditioneel werkten bij het waterschap techneuten en aanpakkers, maar vooral de laatste eeuw heeft er een verschuiving plaatsgevonden naar impact op de omgeving, natuurinrichting en maatschappelijk verantwoord opereren. De waterschappen kregen daarnaast de opgave om te voldoen aan de KaderRichtlijn Water, een taak vanuit Europa om de kwaliteit van het water van waterlopen, riviertjes, kanalen, beken en sloten te verbeteren zodat dieren en planten zich daarin weer volop kunnen ontplooien.

Waterschappen willen hun taken uitvoeren midden in de samenleving in samenwerking met andere partijen, overheden zoals provincie en gemeente, bedrijven maar dus ook de burgers in hun gebied.
Het bestuur van een waterschap wordt deels gekozen en deels aangewezen en kan vergeleken worden met een gemeenteraad, alleen dan wel met een beperkte opdracht, namelijk goed waterbeheer.

Burgers, oftewel de bewoners van het gebied kunnen hun vertegenwoordigers kiezen door te gaan stemmen bij de Waterschapsverkiezingen die tegelijk met de verkiezingen voor de Provinciale Staten worden gehouden. Bedrijven, landbouw en natuur wijzen zelf hun vertegenwoordigers aan, zij worden dus niet gekozen.

Sinds 2008 kun je je niet meer als persoon verkiesbaar stellen, maar moeten groeperingen of partijen hun lijst aanbieden aan het waterschap als ze mee willen doen. Verschillende politieke partijen doen mee aan de Waterschapsverkiezingen, maar ook clubs die een bepaald belang zeggen te vertegenwoordigen, zoals bijvoorbeeld in de Achterhoek de vrienden van de Berkel. Er zijn 2 landelijke waterschapspartijen die alleen actief zijn bij de waterschappen. Water Natuurlijk die een groot gewicht toekent aan de natuuropgaves en die de steun geniet van Groen Links, D66 en van landelijke milieuorganisaties. De Algemene Waterschapspartij, AWP is niet politiek gebonden en wil vanuit deskundigheid het belang van water in de lokale samenleving naar voren brengen.

Traditioneel trok het waterschapsbestuur vooral mannen met bestuurservaring.

Nu het waterschapswerk steeds meer moet gebeuren in de maatschappelijke context en er aansluiting gezocht moet worden bij wat er leeft in de samenleving helemaal nu het veranderende klimaat inspanningen van die samenleving vraagt, voelen ook steeds meer vrouwen zich aangetrokken tot die wateropgave. De oplossingen zijn niet meer uitsluitend technisch maar vragen betrokkenheid, over grenzen heen kijken, een zorgvuldige belangenafweging en daar zijn juist vrouwen sterk in.

In de waterschapsbesturen zijn vrouwen nog behoorlijk ondervertegenwoordigd, maar ze kunnen een handje geholpen worden door juist vrouwen een stem te geven, en vooral vrouwen die iets lager op de lijst staan.

 

Waterschapsverkiezingen op 20 maart. Kies een vrouw/ Soroptimist

De waterschapsverkiezingen zijn al over een maand en we hebben goed nieuws: er zijn veel vrouwelijke kandidaten.

Waterschappen zijn van oudsher een mannenbolwerk en vrouwen zijn tot nu toe ondervertegenwoordigd in waterschapsbesturen. Dat zal zeker veranderen als je naar alle vrouwen op de lijsten kijkt die zich willen inzetten voor goed waterbeheer! We hebben al deze vrouwen voor je op een rij gezet.  Kijk op de kieslijst van jouw waterschap hiernaast.

Wil je weten in welk waterschap je woont, zoek dat dan hier op.

Weet je nog niet op welke partij je wilt stemmen, zoek dan de stemwijzer  van jouw waterschap op.

De reden om op een vrouw te stemmen, reacties van Soroptimisten:
Ik voel me beter vertegenwoordig door een vrouw
Ik voel me beter bij een goede mix tussen mannen en vrouwen. Het leidt tot aanvullende denkwijzen, een ander perspectief.
Vrouwen denken meer toekomstgericht, minder hier en nu

Soroptimisten die kandidaat zijn:
Waterschap Vechtstromen: Rosemarie Merz, AWP niet politiek wel deskundig (club Almelo)
Waterschap Zuiderzeeland: Margriet Papma voor Water, wonen en natuur (lid club Flevoland)
(niet kandidaat maar wel in het waterschapsbestuur: Ineke Mastenbroek, geborgde zetel bedrijven, lid club Flevoland).

Geen Soroptimist maar wel nauw verbonden via Women for Water Partnership is Annemiek Jennikens, kandidaat bij Waterschap Delfland voor de partij Water Natuurlijk.

Wat is de goede stemtactiek. Is het verstandig om te stemmen op de eerste vrouw op de lijst of juist niet? De meeste fracties in het Algemeen Bestuur van een waterschap zijn niet heel groot (2 à 3 personen). Degene die genoeg voorkeursstemmen heeft gehaald, krijgt de zetel. Probeer zo goed mogelijk in te schatten hoe groot de kans is dat de eerste vrouw op de lijst voldoende voorkeursstemmen haalt. Het zou jammer zijn als door spreiding van de stemmen, geen enkele vrouw genoeg voorkeursstemmen haalt.


Hoe werken voorkeursstemmen? 
Klik hier voor nadere uitleg.

Wij zijn niet de enigen die campagne voeren voor vrouwen, dit wordt ook gedaan op www.stemopeenvrouw.com/

Klik hier voor informatie over Waterlelies - NETWERK van vrouwelijke waterschapsbestuurders.

 

"Een Topbaan!  Juist voor een vrouw"

Lida Schelwald.jpg

Waterschap Zuiderzeeland
A.J.M. (Lida) Schelwald-van der Kley
Namens de samenwerkende fracties CDA, ChristenUnie en SGP
Portefeuille: Waterkwaliteit, Afvalwaterketen, Buitenlandbeleid
Bestuurder STOWA, Aqualysis, NWB-fonds
2e loco dijkgraaf

Een passie voor water!

Vorig jaar zomer heb ik bewust gekozen om niet weer aan de verkiezingen deel te nemen, na ruim 15 jaar bestuurder te zijn geweest van Waterschap Zuiderzeeland. De eerste jaren als Algemeen bestuurder en de laatste 10 ½ jaar als Dagelijks Bestuurder oftewel Heemraad. Wat zal ik het gaan missen! Voor degenen die straks het stokje over gaan nemen en dit avontuur ook aan gaan: Het is echt een prachtbaan! Zelf had ik een portefeuille die precies bij m’n ervaring en interesses paste: waterkwaliteit, inclusief operationeel zuiveringsbeheer en internationaal beleid. Het bijzondere van de afgelopen jaren was dat het een ontzettend dynamische tijd was, met vele nieuwe ontwikkelingen. Ik denk dan aan de duurzame energietransitie, het samen met stakeholders werken aan verbetering van de waterkwaliteit voor zowel agrarische emissies als medicijnresten en het streven om in 2050 circulair te zijn. Als bestuurder vond ik het mooi om zowel op landelijk niveau als in de eigen regio een bescheiden bijdrage aan deze duurzame transities te kunnen leveren. Samen met stakeholders en collega-overheden, maar ook bijvoorbeeld via samenwerking met scholen in ons gebied. Ook Internationaal konden we als Waterschappen NL in een aantal landen met goed waterbeheer het verschil maken en dankzij de dit jaar gesloten Blue Deal met het Rijk zal dat nog voor veel meer landen in de toekomst het geval zijn. Het werk in de eigen regio stond uiteraard voorop, waarbij we als College ons maximaal inzetten voor veilig, voldoende en schoon water. Als ik straks stop geeft dat wel weer ruimte voor nieuwe dingen, want al met al kost Dagelijks Bestuurder zijn wel zo’n 4 dagen gemiddeld per week. Dat liet nog maar 1 dag over voor m’n eigen bedrijf dat ik er altijd naast heb gedaan en te weinig tijd voor andere passies zoals schrijven. Wie weet, gaat m’n volgende boek weer over water!

Tot slot: ik hoop dat er veel vrouwen kiezen voor een carrière in het waterbeheer, want zoals een wijze vrouw uit Zuid-Afrika eens tegen me zei; “Where women take responsibility, positive things start to happen”.

Lida Schelwald-van der Kley
Heemraad Waterschap Zuiderzeeland

Lees artikel uit de Volkskrant: Ook waterschap heeft vrouw nodig om te verbinden'  van NINA ESHUIS