Project in de spotlight: Soroptimisten voor het Verdrag van Istanbul

Ook jouw club kan dit doen: met grote impact én met ondersteuning

Steeds meer Soroptimistclubs stappen naar hun gemeenteraad om aandacht te vragen voor de naleving van het Verdrag van Istanbul. De resultaten laten zien hoe krachtig deze vorm van lokale advocacy kan zijn:

• zichtbaarheid voor de club,
• erkenning van het probleem door bestuurders die soms zelfs het verdrag nog niet kennen, en vooral:
• echte invloed op beleid dat geweld tegen vrouwen en meisjes moet voorkomen en aanpakken.

In oktober 2025 kwam het GREVIO-rapport over Nederland uit. GREVIO is een onafhankelijke expertgroep van de Raad van Europa die de uitvoering van het Verdrag van Istanbul controleert. In het rapport staat wat Nederland al goed doet én waar het nog tekortschiet in het naleven van het verdrag. Aan de hand van het rapport kunnen we de overheid en gemeenten ter verantwoording roepen.

Nu er toegankelijke voorbeeldteksten en opnames van eerdere inspreekacties beschikbaar zijn, en clubs ondersteuning kunnen krijgen van de Istanbul Convention Promoters, is dit voor iedere club een goed uitvoerbare stap. Doe mee en maak met jouw club een tastbaar verschil voor vrouwen en meisjes in de eigen gemeente!

Istanbul Convention Promoters

Een toegewijde groep van nu acht Soroptimisten, de Istanbul Convention Promoters (ICP’s), speelt een centrale rol in het versterken van kennis en advocacy rond het Verdrag van Istanbul. Deze Soroptimisten hebben zich verdiept in het verdrag. Zij bezoeken clubs en regiobijeenkomsten om uit te leggen wat het verdrag inhoudt, waarom de naleving in Nederland tekortschiet volgens onder andere GREVIO, en welke concrete acties Soroptimisten lokaal kunnen ondernemen. Nodig ze ook uit voor jouw clubavond. De ICP’s organiseren webinars, ontwikkelen materialen zoals flyers en voorbeeldbrieven, en delen updates via de Uniekanalen. Ook vertegenwoordigen zij de Unie in het ICP-team van de Europese federatie SIE, die het werken met het verdrag is opgestart begin 2024. Voor al je vragen: verdragvanistanbul@soroptimist.nl.

Waarom is dit project nu een samen-sterkproject?

Soroptimisten in het hele land hebben de afgelopen maanden laten zien hoe krachtig lokale advocacy kan zijn. Van 16 clubs is het ons als ICP’s bekend dat zij advocacy hebben gevoerd voor naleving van het Verdrag van Istanbul. Zij spraken in bij hun gemeenteraad over de noodzaak om het verdrag daadwerkelijk uit te voeren en verwezen daarbij onder meer naar de bevindingen uit het GREVIO-evaluatierapport. Of zij stuurden brieven naar hun lokale politieke partijen over het verdrag. Daarmee voldoet het project aan de criteria om een samen-sterkproject te mogen zijn. Dat betekent ondersteuning van de webmasters en het nieuwsbriefteam. We zullen een projectpagina maken en daar alles beschikbaar maken om jou te ondersteunen ook in actie te komen.

Het project sluit bovendien heel mooi aan bij het eerste speerpunt van 2026 voor de Unie: maatschappelijke impact en zichtbaarheid. Het Uniebestuur ziet hoeveel impact de genoemde acties van clubs hebben.

---

Voorbeelden van advocacy-acties voor het project

■ Inspreken bij de gemeenteraad

Het inspreken tijdens raadsvergaderingen blijkt één van de meest effectieve manieren om gemeenten te herinneren aan hun verplichtingen op grond van het verdrag. Soroptimisten deden dit inmiddels onder meer in Lelystad, Oldambt, Huizen, Hardenberg, Dalfsen en De Wolden, telkens met duidelijke verwijzingen naar wat een gemeente concreet kan en moet doen. Lees hieronder wie dat deden, en luister naar de opnames (ca. 5–10 minuten per gemeente), die zijn erg inspirerend! Daar hoor je ook welke vragen er werden gesteld en hoe die werden beantwoord. Dit alles kan helpen om je voor te bereiden deze vorm van advocacy ook te gaan bedrijven. De opnames en de bijbehorende teksten zijn hieronder beschikbaar als inspiratiebron.

Wie zelf wil inspreken, kan eenvoudig ondersteuning vragen van de ICP’s, van inhoudelijke feedback tot het meeschrijven of oefenen van de tekst.

■ Brieven aan politieke partijen

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 is een voorbeeldbrief opgesteld die clubs konden gebruiken om lokale politieke partijen te vragen het Verdrag van Istanbul expliciet en concreet op te nemen in hun verkiezingsprogramma’s.
Veel clubs hebben deze brief al verstuurd.

Het Uniebestuur heeft daarnaast in aanloop naar de landelijke verkiezingen van oktober 2025 zelf brieven gestuurd naar de landelijke partijen.

■ Inbreng bij vergaderingen van politieke partijen

Wanneer je lid bent van een politieke partij krijg je regelmatig een uitnodiging om vergaderingen bij te wonen. Zo konden we zorgen dat het Verdrag van Istanbul beter in partijprogramma’s verankerd werd in de aanloop naar de verkiezingen van maart 2026 door feedback op conceptpartijprogramma’s te geven. Lees het verhaal van Wanda hieronder over hoe positief dat uitpakte bij een partij in de gemeente Rhenen.

■ Andere vormen van advocacy voor het verdrag

Wat de mogelijkheden bij gemeenten zijn, verschilt per gemeente. Je leest het op je gemeentewebsite. Naast inspreken zijn er soms ook mogelijkheden om in gesprek te gaan met individuele raadsleden. Gemeenten hebben bijvoorbeeld het thema-uur, bedoeld om informatie uit te wisselen en een thema te bespreken. Raadsinformatie-avonden, die als doel hebben met burgers en/of organisaties over een actueel thema in gesprek te gaan. Inloophalfuur, spreekuur, in gesprek met raadsleden, raadsplein, politieke markt met raadsleden die je aan statafels kan bezoeken en zo meer.

Zoek eens uit wat er kan in de gemeente(n) waar jullie clubleden wonen!

---

Soroptimisten in actie: persoonlijke verhalen

De Wolden, Lia van Hagen, club De Reestlanden

“In de gemeente De Wolden werd ik aangekondigd door een zeer betrokken burgemeester, wat ik prettig vond. Er was aandacht voor mijn verhaal en ik heb vooral het belang van educatie benadrukt. Ik heb de vraag gesteld hoe we onze jongetjes opvoeden: leren we hen respect en gelijkwaardigheid? Wat mij betreft kunnen we daar niet vroeg genoeg mee beginnen. Vanuit de zaal kwam de vraag welke rol de gemeente hierin kan spelen. Ik heb toen gewezen op het basisonderwijs. Geef dit onderwerp aandacht, niet eenmalig, maar elke dag.
Het was spannend om daar te staan, maar het voelde goed om dit verhaal op deze plek te kunnen vertellen.”

Luister naar Lia’s inspreken en de vragen erna: https://dewolden.raadsinformatie.nl/vergadering/1296916 (klik 2x A. Vragenhalfuur).

Lees hier de tekst die Lia insprak.

Gemeente Oldambt, Marjet Bos, club De Eemsmond

“In mijn gemeente Oldambt is alle informatie om te kunnen inspreken tijdens een raadsvergadering te vinden op de website van de gemeente. Het onderwerp waarover je wilt inspreken hoeft niet op de agenda van de vergadering te staan. Iedere burger kan inspreken. Ik moest mijzelf voor de desbetreffende raadsvergadering aanmelden bij de griffier. De maximale inspreektijd is 5 minuten.

Het inspreken vindt bijna altijd aan het begin van een vergadering plaats. Daarna kun je de vergadering verlaten als je dat wilt. Een goede voorbereiding is wat mij betreft altijd meer dan het halve werk. Wees ook voorbereid op mogelijke vragen van gemeenteraadsleden. Het was heel zinvol en ook leuk om te doen. Het is een mooie gelegenheid om het Soroptimisme op de kaart te zetten en om jezelf als gesprekspartner van de gemeente kenbaar te maken.

Het moment – een week voorafgaand aan de start van Orange the World – was goed gekozen.”

Luister naar Marjets inspreken en de vragen erna: https://oldambt.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/9d8575d6-e39f-4cfc-9d84-371fc305c791 (klik Start nu, klik op het menu-icoon rechtsonder, kies agendapunt 4).

Lees hier de tekst die Marjet insprak.

Gemeente Dalfsen, Inge de Jong, club De Reestlanden

“Ik vond het van tevoren behoorlijk spannend, omdat persoonlijke ervaringen en (voor mij) afstandelijk beleid hier samen komen. Vanwege het belang van het onderwerp, heb ik me over een zeker cynisme heen gezet en toch gesproken. Uiteraard hoop ik dat er aansluitend echt wat gedaan wordt voor de veiligheid van vrouwen en dat ik dat in mijn gemeente zal zien. De steun van Soroptimistclub De Reestlanden, in het bijzonder van Gineke, gaf moed en daarom hoop ik volgend jaar terug te kunnen vragen naar de vervolgstappen van Dalfsen en weer aandacht te vragen voor Orange the World in het licht van het thema van 2026. ”

Luister naar Inges inspreken en de vragen erna: https://ris.dalfsen.nl/Vergaderingen/Het-Podium/2025/4-december/19:00/Verdrag-van-Istanbul-en-Orange-the-World-1 (klik op afspelen).

Lees hier de tekst die Inge insprak.

Gemeente Lelystad, Ineke Mastenbroek, club Flevoland

“Een bevriend gemeenteraadslid bracht me in contact met de indiener van een motie over femicide. Bij haar en bij de ambtenaar die met de motie aan de slag moet, heb ik getoetst wat zij zouden vinden van inspreken. Zij zorgden voor een uitnodiging van de griffie. Het was spannend om te doen. Heb zorgvuldig een tekst opgesteld en het raadslid laten meelezen. Zij gaf aan welke vragen er mogelijk zouden komen. Zij stelde zelf ook nog een vraag.”

Luister naar Inekes inspreken en de vragen erna: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/8dde83a0-42bf-49f8-8f0f-54fbdff84a82 (klik Start nu, klik op het menu-icoon rechtsonder, kies agendapunt 3).

Lees hier de tekst die Ineke insprak.

Hardenberg, Lubna Abdul, club De Reestlanden

“Het inspreken tijdens de raadsvergadering van Hardenberg vond ik heel spannend. Voorlezen in het Nederlands kost mij veel inspanning en is voor mij niet vanzelfsprekend. Juist daarom betekende dit moment veel voor mij. Ondanks dat, voelde het waardevol om mijn stem te laten horen en mijn verhaal te delen. Ik ben trots dat ik deze stap heb gezet en hoop dat mijn bijdrage iets heeft mogen betekenen.”

Luister naar Lubna’s inspreken en de vragen erna: https://hardenberg.raadsinformatie.nl/vergadering/1275998 (klik 3 Spreekrecht).

Lees hier de tekst die Lubna insprak.

Huizen, Linda Brouwers, club Gooische Meeren

“Ingrid Albers van club Bussum e.o., inwoner van de gemeente Huizen, heeft spreekrecht aangevraagd en als Istanbul Convention Promoter heb ik, Linda, deze spreektijd op mij genomen. Mooie samenwerking tussen onze twee clubs, waar deze mogelijkheid tot inspreken uit voortkwam op 25 november, heel toepasselijk op de startdatum van Orange the World, voor de Commissie Sociaal Domein. Gewapend met een verkorte PowerPoint-presentatie en hand-outs, heb ik getracht in 5 minuten het Verdrag van Istanbul toe te lichten, met de nadruk op twee van de totaal elf belangrijke verbeterpunten uit het GREVIO-rapport van 21 oktober jl. over Nederland: 1) Een laagdrempelig, goed te vinden, 24/7 bemand, coördinatiepunt voor vrouwen die te maken hebben met geweld achter de voordeur, waar de noodzakelijke hulpdisciplines samenkomen, en 2) voldoende nood- en vervolgopvang in de directe omgeving zonder wachttijden. Er werden goede vragen gesteld. Nu is het van belang dat onze clubs het contact met de gemeente onderhouden om te zien wat men gaat doen om te voldoen aan de door het Verdrag van Istanbul aan gemeenten opgelegde verplichtingen.”

Luister naar Linda’s inspreken en de vragen erna: https://ris.gemeenteraadhuizen.nl/Vergaderingen/Commissie-Sociaal-Domein/2025/25-november/20:00/Spreekrecht-voor-burgers (speel af vanaf 10:43).

Lees hier de tekst die Linda insprak. En hier de hand-out die ze aan de raadsleden gaf. Bekijk hier de PowerPoint-presentatie die ze gebruikte.

Rhenen, Wanda Peters, club De Bilt-Bilthoven

“Als inwoner van mijn gemeente heb ik in september het conceptpartijprogramma van een politieke partij waarvan ik lid ben doorgenomen en de partij aangeschreven. Ik heb aangegeven dat er in het conceptpartijprogramma onvoldoende aandacht is voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen en geweld achter de voordeur, m.a.w. voor de naleving van het Verdrag van Istanbul. Het woord “vrouw” kwam één keer voor! Het enige dat erin stond was:

“We zetten actief in op het verbeteren van de rechten en veiligheid van vrouwen.”

Vervolgens ging ik naar de inspraakavond van die partij over het partijprogramma. Ik heb daar kunnen uitleggen wat het verdrag is en wat het voor verplichtingen schept. Ze hadden nog nooit van het verdrag gehoord! Mijn inbreng werd zeer gewaardeerd en men was het er unaniem over eens dat extra punten hierover aan het programma zouden moeten worden toegevoegd hierover. En wat denk je ….? In het uiteindelijk partijprogramma staat het verdrag expliciet genoemd en is veel meer opgenomen op dit thema!!:

In de inleiding: De gemeente wil hiervoor een sterke sociale basis bieden met … en veilige openbare ruimtes. Omdat vrouwen zich nog steeds niet veilig voelen in de openbare ruimte moet dit onderwerp, direct worden aangepakt.

Als derde speerpunt: We voeren een ambitieus emancipatiebeleid om gelijke rechten en sociale acceptatie te bevorderen. Daarbij pakken we antisemitisme, moslimhaat, racisme, lhbti+ en vrouwenhaat aan.

1. We zetten actief in op het verbeteren van de rechten en veiligheid van vrouwen. Zoals vastgesteld in het verdrag van Istanbul is het hierbij niet afdoende om een meldpunt te hebben maar vereist dit actief beleid. Hierbinnen neemt de gemeente een rol in het verzamelen van informatie, preventie en bewustwording, een integrale aanpak met oog voor slachtoffers, daders, kinderen en hun sociale omgeving en specifieke voorzieningen voor genderspecifiek geweld.

2. We voeren een ambitieus emancipatiebeleid om gelijke rechten en sociale acceptatie te bevorderen. Daarbij pakken we antisemitisme, moslimhaat, racisme, lhbti+ en vrouwenhaat aan.

Één mailtje en een interessante avond en zoveel verschil! Het was een hoopgevende en mooie ervaring.”

Waarom dit zo belangrijk is

Het naleven van het Verdrag van Istanbul is geen jaarlijkse campagne, maar een doorlopende opdracht. Geweld tegen vrouwen en meisjes stopt niet vanzelf – het vraagt voortdurende aandacht, politieke keuzes en voldoende middelen.

Soroptimisten laten zien dat lokale actie verschil maakt: door informatie te delen, door te monitoren wat gemeenten doen, door bestuurders aan te moedigen hun verantwoordelijkheid te nemen en – wanneer nodig – door in te spreken en brieven te sturen.

Doe mee – en neem contact op

Clubs worden van harte uitgenodigd om:

• ook in hun gemeente(n) in actie te komen voor naleving van het Verdrag van Istanbul;
• de beschikbare materialen te gebruiken;
• aan te sluiten bij de webinars over het Verdrag van Istanbul tijdens de SorAcademy-maand februari;
• een ICP te benaderen voor ondersteuning of uit te nodigen als spreker op een clubavond (verdragvanistanbul@soroptimist.nl).

Samen maken we zichtbaar dat Soroptimisten staan voor de naleving van het Verdrag van Istanbul – niet alleen tijdens Orange the World, maar het hele jaar door.